Return to Questions About Kids Publications Page


Cov Lus Nug Txog Tub Ki

Kuv Yuav Muaj Cuab Kav Pab Tau Li Cas Kom Kuv Tus Me Nyuam Txawj
 Nyeem Ntawv?

Cov niam cov txiv puas muaj cuab kav pab kom lawv tus me nyuam txawj nyeem ntawv? Pab tau kawg! Cov niam cov txiv yog lawv cov me nyuam thawj tug kws qhia ntawv thiab lawv muaj cuab kav txhawb lawv cov me nyuam kom txawj lus xwv lawv thiaj muaj lub tswv yim los nyeem ntawv thiab nyiam nyeem ntawv thaum lawv loj hlob lawm.

Txoj kev kawm kom txawj nyeem ntawv yog ib qho txuj uas yuav siv caij nyoog ntev los xyaum, thiab txoj kev kawm no yeej pib ua tau thaum tseem me me. Li koj yuav faj tau lawm tias, kev qhia tus me nyuam mos los nyeem ntawv mas yuav tsis zoo li qhia cov me nyuam loj zog lawm. Cov me nyuam mos pib kawm nyeem ntawv raws li qhov lawv qog hais lus thiab to taub cov lus hais, li qhov lawv xyaum los hais lus nrog lwm tus. Qhov cov niam cov txiv nrog lawv cov me nyuam hais lus yuav pab tau lawv cov me nyuam txawj hais lus. Tom qab cov me nyuam mloog tau cov lus lawm ces, lawv yuav pib txawj lus tuaj. Kev tshawb xyuas qhia tias cov me nyuam uas hnov ntau lo lus thaum lawv muaj ib xyoo thiab muaj lwm tus hais lus nrog nws ntau heev yuav xeem tau ntawv nyob hauv tsev kawm ntawv qib pib zoo dua cov me nyuam uas tsis tshua tau nrog lwm tus tham ntau.

Kuj muaj ntau yam cov niam cov txiv yuav ua tau nrog cov me nyuam mos thiab cov me nyuam hlob kom pab tau lawv txawj lus thiab muaj tswv yim nrog lwm tus tham uas yuav npaj lawv mus kawm kom txawj nyeem ntawv.

Rau cov me nyuam mos

Nrog koj tus me nyuam tham thaum pub nws mis, muab nws da dej, thiab qwv nws pawm

Cov lus hais yog ib lub hauv paus tseem ceeb ntawm txoj kev txawj nyeem ntawv, li ntawd lub caij uas cov niam cov txiv nrog lawv cov me nyuam tham – thaum pub mis, thaum muab da dej, thiab thaum qwv nws pawm – yog qhov tseem ceeb. Thaum koj nrog koj tus me nyuam tham ntawm ib hnub ntawd, koj yeej qhia tau nws txawj ob npaug lawm! Koj yeej qhia cov lus hais thiab qhia rau nws paub tias nws yog ib tug tseem ceeb uas koj nyiam hais lus nrog.

Piav tej kwv huam los sis qhoob koj tus me nyuam

Tej no yeej qhia tau koj tus me nyuam kom paub kwv yees tias“yuav muaj dab tsi tshwm sim los” uas yog ib feem tseem ceeb ntawm txoj kev kawm kom txawj ntaw.

Muab cov phau ntawv muaj duab los qhia koj cov me nyuam

Tej phau ntawv muaj duab uas sau los qhia rau cov me nyuam yeej qhia tau cov me nyuam mos kom pib los swm nws tus kheej nrog txoj kev nyeem ntawv. Thiab, nyeem cov phau ntawv rau cov me nyuam mloog yeej ua rau nws swm rau txoj kev txawj ntaw, yeej ua kom nws muaj kev txaus siab rau qhov tau los nyob ua ke thiab muaj lub caij los swm rau kev nyeem ntawv kom yog ib txoj hau kev pab tau nws.

Rau cov me nyuam hlob

Siv cov phau ntawv coj los nrog koj tus me nyuam sib tham

Thaum cov me nyuam txawj hais cov lus (leej twg?, dab tsi?, qhov twg?, vim li cas?) yog lub caij rau cov niam txiv los muab cov phau ntawv coj los nrog lawv cov me nyuam sib tham. Thaum sam sim nyeem ntawv rau lawv mloog, cov niam txiv muaj cuab kav muab tau tej lus nug uas pab tau lawv xyaum tej yam lawv sam sim kawm tshiab (“yuav xws li tus nyuj hais dab tsi?”), pab tau lawv kawm kom paub tias yog li cas rau li cas (“yuav muaj dab tsi tshwm sim los?”), tsim kom muaj tej tswv yim txawj hais cov lus kom muaj quag (hais tsawg los paub ntau) (“yuav muaj dab tsi tshwm sim los ntxiv?), thiab txawj daws teeb meem (“leej txi yuav tau ua dab tsi?).

Qhia qhov tshwm sim ib ncig txhua hnub rau koj tus me nyuam

Cov laus yeej pab tau cov me nyuam kom paub txog cov lus (leej twg?, dab tsi?, qhov twg?, vim li cas?) li qhov qhia rau lawv txog yam uas tshwm sim ib ncig ntawm lawv: “Kuv xav paub tias leej twg nyob ntawm no ne?”, “qhov ntawd qhia tau rau peb tias peb yuav tau ua li cas?”, “cov mis nyuj yuav haus rau thaum sawv ntxov nyob qhov twg?”, “cas yuav ntub li no?”.

Txhob kom cov me nyuam siv tej cwj mem kob, tej cwj mem kos, thiab cwj mem qhuav

Cov me nyuam hlob tab tom xyaum kom tes taw kom muag los tuav tau thiab siv tau cov cwj sau ntawv. Vim tias kev sau ntawv yog ib feem ntawm txoj kev txawj ntaw thiab thaum lawv nrhiav tau lawv txoj hau kev taug rau lawv lub neej li qhov “kuv ua tau ntawm kuv txais tes!”. Cia cov me nyuam los xyaum sau ntawv thiab kos tej duab kuj tseem tsis yog qhov tseem ceeb xwb tab sis tseem yuav ua rau nws nyiam ua.

Rau cov me nyuam yuav txawj mus kawm ntawv

Tsim kom muaj “ntau yam ntaub ntawv” rau koj cov me nyuam

Cov me nyuam yeej faj tau tej lus sau qhia thiab tej qauv taw qhia lawv tej npe, tej hnub nyoog, lawv nyob qhov twg, qhov khoom lawv siv, thiab ntau yam ntawm lawv lub neej txhua hnub. Cov niam cov txiv yeej pab tau lawv kom txawj nyeem ntawv thiab sau ntawv li tej kev taw qhia cov me nyuam rau tej lus sau qhia sawv daws (xws li cov lus qhia kev mus los, cov ntawv sau qhia dai tom tej, cov lus sau qhia chaw plob thiab cov lus qhia kev tawm thiab ntau ntau yam.), qhov lawv hais kom cov me nyuam teev tej npe zaub mov thiab xyaum ua tej kev sib tw cov niam ntawv thiab kev sib tw ua si (“ cia nrhiav tus niam ntawv B seb”).

Siv tej kev mus yuav zaub mov noj los txhob nyeem ntawv

Thaum coj cov me nyuam mus yuav zaub mov noj mas yeej tsis yog ib qho yooj yim, tiam sis thaum cia lawv nrog saib qhov yuav yuav thiab hom twg yog hom yuav yuav ntawd muab tau lub caij rau cov me nyuam los “nyeem” tej ntawv sau rau qhov khoom thiab xam seb cov khoom ntawd nyob rau kem twg, thiab piv tau daim txo tau tus nqi rau qhov khoom ntawd.

Siv kev ua zaub mov los txhob nyeem ntawv

“Nyeem” cov npe khoom uas yuav muab coj los ua noj yog ib feem ntawm txoj kev xyaum nyeem ntawv, txawm yuav yog cov npe sau tseg los sis cia li twv los yeej pab tau lawv kawm kom paub sab laug rau sab xis. Cov me nyuam yeej muaj cuab kav muab cov lus sau cia los mus piv tau rau cov khoom yuav coj los siv, ces yeej pab kom lawv to taub txog qhov zoo tib yam ntawm cov lus sau cia ntawm daim ntawv thiab qhov khoom uas muaj cov npe lus sau cia ntawd.

Thawj lub xyoo ntawm tus me nyuam lub neej mas yog lub caij rau cov niam cov txiv los cob qhia kom lawv tus me nyuam txawj hais lus thiab txawj nrog lwm tus tham. Txhua tus me nyuam yeej yuav txawj nyiam hais lus, txawj sib hloov tswv yim thiab txawj siv tau cov lus sau cia yog lawv tau tus qhia cov lus hais yooj yim hauv txhua hnub thiab tau tus muaj kev hlub tshua.

Tau sau yog Sherilyn Goldsmith, M. Ed, University of Minnesota Child Care Center, Minneapolis, Minnesota

Xav paub ntau tshaj no

Yog xav paub txog kev txhawb kom cov me nyuam txawj nyeem ntawv, thov hu rau Early Childhood Family Education program (ECFE) nyob hauv koj lub zos, xov tooj yog 1-800-KIDS-709. Los sis mus saib hauv http://www.zerotothree.org/.

Cov Lus Nug Txog Tub Ki muaj nyob hauv Web ­—

http://www.harristrainingcenter.org

http://cehd.umn.edu/ceed

The Irving B. Harris Training Center for Infant and Toddler Development thiab the Center for Early Education and Development hauv Minnesota lub tsev kawm ntawv qib siab yog cov sib koom los tsim cov lus nug txog tub ki. Minnesota lub tsev kawm ntawv qib siab yog qhov chaw muaj vaj huam sib luag rau txoj kev kawm ntawv thiab kev ua hauj lwm. Yog koj xav tau cov lus hauv daim ntawv no ua lwm hom los yog xav tau ntau daim ntxiv, thov hu rau tus xov tooj 612-624-4510.

How Can I Help My Young Child to Become a Reader? Hmong translation by Dao Xiong.


Copyright © 2004 by Center for Early Education and Development

These materials may be freely reproduced for education/training or related activities. There is no requirement to obtain special permission for such uses. We do, however, ask that the following citation appear on all reproductions:

Reprinted with permission of the Center for Early Education and Development (CEED), College of Education and Human Development, University of Minnesota, 40 Education Sciences Building, 56 East River Road, Minneapolis, Minnesota, 55455-0223; phone: 612-625-3058; fax: 612-625-2093; e-mail: ceed@umn.edu, web site: http://cehd.umn.edu/ceed.


Return to Questions About Kids Publications Page